Flex Work Research Centre

Van professioneel handelen is sprake wanneer werkzaamheden op een systematische en methodische wijze worden uitgevoerd en gebaseerd zijn op een gedeeld kennisdomein, waaraan ook kwaliteitsnormen kunnen worden ontleend. Op dit moment is er in de re-integratiesector lang niet altijd sprake van het hanteren van dergelijke professionele normen en handelwijzen. Dat ligt in de meeste gevallen niet aan de uitvoerenden zelf, maar is een gevolg van het ontbreken van een gedeelde visie op wat het doel moet zijn van re-integratie en hoe dat doel moet worden bereikt. Tegelijkertijd is het ook een miskenning van het belang en de zwaarte van het werk dat dagelijks door velen met toewijding wordt gedaan, terwijl ze er niet altijd optimaal voor zijn toegerust. Naast het selectiviteitsvraagstuk – wie moet worden ondersteund en wie redt het wel op eigen kracht – is de moeilijkheid van het ‘re-integratiewerk’ namelijk dat lang niet altijd duidelijk is ‘wat voor wie werkt en wanneer’. Door welke interventie of met welk instrumentarium is het probleem – of zijn de problemen – van de werkzoekende zodanig te beïnvloeden dat ze geen belemmering meer vormen om (weer) aan de slag te gaan? Welke begeleidingsstijl past het best bij de specifieke werkzoekende: sturend of juist niet, directief zijn of loslaten? Is een groepsgewijze aanpak bevorderlijk voor het zelfvertrouwen van de werkzoekende of juist niet? Steeds duidelijker wordt dat juist de samenhang tussen verschillende ‘variabelen’ (begeleidingsstijl, methodiek, instrument etc.) de verklarende factor voor succes van reintegratie is. Geruime tijd is onderbelicht gebleven dat het de kwaliteit of het vakmanschap van de uitvoerende medewerkers is, waardoor dat succes wordt bereikt. Wel is er gezocht naar het antwoord op de vraag ‘Wat werkt?’ maar de vraag ‘Wie werkt?’ is volgens de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) net zo belangrijk. In hoofdstuk 3 zal dieper worden ingegaan op wat onder professionaliteit wordt verstaan. Alvorens de vraag beantwoord wordt hoe professionalisering kan worden bevorderd, zal dus eerst duidelijk moeten worden wat onder ‘professionalisering’ moet worden verstaan en of (en hoe) het re-integratiewerk zich daartoe kan ontwikkelen. Dit advies is opgesteld na intensieve gesprekken met gemeenten, UWV, reintegratiebedrijven en andere partijen. Aan de hand van literatuur is onderzocht wat professionalisering wel en wat het niet is. Ook is bekeken wat er geleerd kan worden van ervaringen in andere sectoren van maatschappelijke dienstverlening. Van daaruit zijn aanbevelingen geformuleerd over de verdere ontwikkeling van kennis, vakmanschap en de aansturing daarvan.